ایرانیان در دربند روسیه

6 FavoriteLoadingافزودن به لیست علاقه‌مندی ها

دربند، شهری در جمهوری داغستان کشور روسیه که یکی از شهرهای تاریخی ایران بوده است.
«دربند» شهري است كه امروزه در جمهوری داغستان قرار دارد و جنوبی‌ترین شهر روسیه محسوب می‌شود، اما همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، این شهر در طول اعصار همواره هویتی ایرانی داشته است.

شهر دربند و برج و باروی آن در نقطه‌ای سوق‌الجیشی در تنگه‌ای باریک بین دریای کاسپی (مازندران) و کوه‌های قفقاز قرار گرفته است که فلات ایران را در جنوب به دشت‌های روسیه در شمال متصل مي‌كند و از این رهگذر، سرحد شمال‌غربی ایران‌زمین محسوب می‌شود.

کاوش‌های باستان‌شناختی حاکی از آن است که سابقۀ استقرار در دربند به قرن هشتم ق.م (۲۸۰۰ سال پيش) بازمی‌گردد، اما بنا به شواهد، از دورۀ هخامنشی بود که دربند شهریت یافت.

در اين دوره، دربند شهری مرزی در منتهی‌الیه شمالی ساتراپی ارمنستان (اَران باستان = آذربایجان امروزی) و محل پادگان دفاعی هخامنشیان در برابر سکاها و سرمتی‌های مهاجم بود.

از قرار معلوم، دربند جزء شاهنشاهی اشکانی هم بوده است، زیرا در متون تاریخی آمده که شاپور یکم (۲۳۰ تا ۲۷۱م) شاهنشاه ساسانی، ارمنستان را فتح، فرماندار اشکانی آن را برکنار و مرزبان (فرماندار) خود را در دربند گمارده است.

مخصوصاً در دورۀ ساسانی به اهمیت دربند در مقام سرحد شمال‌غربی ایران‌ زمین افزوده شد، اولاً به دلیل بسط نفوذ سیاسی امپراتوری قدرتمند روم-بیزانس در منطقۀ قفقاز و گسترش مسیحیت در آن خطه و ثانیاً به دلیل نقش کلیدی دربند در مقابله با اقوام مهاجم از دشت‌های روسیه به سمت جنوب و قلمرو شاهنشاهی ساسانی.

بنا به منابع تاریخی، ساسانیان با اشراف به تهدید بالقوۀ مهاجمان «آلان» که سوداي رخنه به قفقاز و هجوم به ایران‌ زمین را در سر می‌پروراندند، احداث استحکاماتی را در دربند ضروری دیدند.

اولین بارو در زمان یزدگرد یکم (۴۳۸تا ۴۵۷م) با استفاده از خشت خام تمام تنگۀ دربند را از کوهپايه‌های قفقاز تا کرانه‌های دریای کاسپی مسدود می‌کرد، اما ساسانیان به‌زودی دریافتند که باروی خشتی جوابگو نیست و باید فکری اساسی‌تر کرد.

بنابراین، در اواخر سدۀ پنجم و اوایل سدۀ ششم ميلادي قباد یکم (۴۸۸ تا ۵۳۱م) احداث برج و بارویی سنگی را آغاز کرد. این عملیات در زمان جانشین قباد، خسرو انوشیروان (۵۳۱ تا ۵۷۹م)، شاهنشاه بزرگ ساسانی، ادامه یافت.

بارویی که خسرو انوشیروان در دربند احداث کرد، بس ستبر بوده است و از ۳۰ برج بزرگ رو به شمال تشکیل شده بود که از آن‌ها می‌شد در مقابل مهاجمان دفاع کرد. محض اطمینان، خسرو انوشیروان به فاصله‌ای اندک در جنوب باروی اصلی، دیوار دیگری احداث کرد که شهر دربند به مرور زمان بین این دو دیوار شکل گرفت.

دربند تا دورۀ قاجار از نظر سیاسی و فرهنگی کمابیش بخشی از ایران‌ زمین محسوب می‌شد، تا این‌که در سال ۱۱۹۲ خورشيدي، طی عهدنامۀ گلستان از ایران منفک و به روسیه منضم شد.

امروزه از برج و باروی ساسانی دربند فقط قسمت‌هایی از آن، به همراه چندین و چند کتیبۀ فارسی میانه باقی مانده، اما بارو در طول اعصار بارها مرمت و بازسازی و در سال ۲۰۰۳ ميلادي در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.

در گوشه و كنار دربند، نبشته‌هاي سنگي متعددي به فارسي ميانه از دورة ساسانيان، به خصوص زمان سلطنت خسرو انوشيروان باقي مانده است كه برخي از آن‌هابه صاحب‌منصبان ايراني يا ايراني‌تبار ساساني مستقر در دربند و اقدامات آنان اشاره شده است.

دربند در مقام ميعادگاه فرهنگ‌هاي ايراني و روسي، آثار باستاني، آب‌وهواي معتدل و مفرح و جايگاه سوق‌الجيشي و زيبايي‌ آن بين كوه‌هاي قفقاز و درياي كاسپي، اكنون از مهم‌ترين جاذبه‌هاي جهانگردي جمهوري خودمختار داغستان در جنوب روسيه محسوب مي‌شود.

اخبار گردشگر را نیز میتوانید از اپلیکیشن رایگان گردشگر مشاهده نمایید.

دانلود گردشگر از مایکت

 

اشتراک:

6 دیدگاه

نظر خود را بیان کنید