اشتباه‌های کتاب شناسایی مسیرهای گردشگری

8 FavoriteLoadingافزودن به لیست علاقه‌مندی ها
بهمن‌ماه سال ۱۳۹۴ کتاب «شناسایی مسیرهای گردشگری با رویکرد میراث جهانی ثبت شده ایران توسط سازمان یونسکو» به‌عنوان منبع اصلی درس آشنایی با مسیرهای گردشگری منتشر شد.

اين كتاب به تدريس مسيرهاي گردشگري به مدير فني آژانس‌هاي خدمات گردشگري مي‌پردازد. با احترام به نويسندگان كتاب، راهنماي گردشگري بايد اذعان كرد كه متأسفانه اين كتاب مملو از اشتباه است كه مي‌توان مثنوي ۷۰من كاغذ در نقد آن نوشت. در اين يادداشت سعي شده است تنها به بخش اندكي از اشتباه‌هاي فراوان موجود در اين كتاب پرداخته شود.

در صفحه ۱۹ كتاب آمده است كاخ تيموري در ميدان نقش جهان در دوران صفويه ايجاد شده در حالي‌ كه چنين كاخي وجود ندارد. همچنين اعلام شده است كه تخت‌ جمشيد در پهنه‌اي نيمه‌طبيعي- نيمه‌مصنوعي ايجاد شده است كه مشخص نيست منظور نگارندگان كتاب از اين جمله چيست. تخت‌ جمشيد بر دامنه تراشيده شده كوه رحمت بنا شده نه پهنه‌اي نيمه طبيعي- نيمه‌مصنوعي. نويسندگان كتاب همچنين در مورد زيگورات چغازنبيل نوشته‌اند كه اين بنا در ويرانه‌هاي شهر مقدس پادشاهي ايلام ساخته شده است در حالي‌ كه زيگورات چغازنبيل در بقاياي برجاي مانده از شهر مقدس پادشاهي ايلام (دوراونتاش) قرار دارد و هيچ ويرانه‌اي پيش از آن وجود نداشته است.

برخلاف ادعاي نويسندگان در صفحات ۲۰ و ۲۳ اين كتاب نيز تخت‌ سليمان در دره كوه‌هاي آتشفشاني واقع نشده و آتشكده آذرگشب ساساني نيز در دوره ايلخاني بازسازي نشده است. نويسندگان از ارگ بم و مجموعه شيخ صفي‌الدين نيز به‌عنوان نمونه‌اي از معماري قرون وسطايي ياد كرده‌اند و ذكر اين موضوع ضروري است كه قرون وسطي براي تاريخ‌گذاري در اروپا كاربرد دارد نه در ايران.

نويسندگان در صفحات ۲۰تا ۲۲ كتاب نيز از وجود آثاري همچون پهنه‌‌اي مستحكم و مجموعه‌اي سلطنتي از كاخ دروازه تالار عمومي در پاسارگاد نام برده‌اند كه اصلا چنين چيزي در اين محوطه وجود ندارد.

سلطانيه نيز نخستين گنبد دو‌پوسته ايران در كتاب شناسايي مسيرهاي گردشگري معرفي شده است؛ درحالي‌كه گنبد نظام‌ الملک در مسجد جامع اصفهان ۳۵۰سال پيش از گنبد سلطانيه و با معماري دو پوسته احداث شده است. نويسندگان اين كتاب در اشتباهي ديگر نيز سال ۲۲۱ پيش از ميلاد را كه دوران پادشاهي تيرداد نخست از دودمان اشكانی است به اشتباه سال سلطنت داريوش هخامنشي ذكر كرده‌اند. همچنين برخلاف ادعاي نويسندگان كتاب، بيستون تنها متن تاريخي هخامنشی نيست بلكه در تخت‌ جمشيد، همدان، نقش رستم، پاسارگاد، جزيره خارک و حتي در استان وان تركيه نيز كتيبه‌هايي از پادشاهان هخامنشي وجود دارد.

در صفحه ۲۷ كتاب نيز از شهر سوخته به‌عنوان نخستين منطقه ظهور جوامع مركب در شرق ايران نام برده شده است؛ درحالي‌كه چنين عنواني در علم باستان‌ شناسي نامفهوم است و بايد از نويسندگان پرسيد كه منظورشان از جوامع مركب چيست؟

صفحه ۲۴ كتاب نيز سابقه ايوان ستون‌دار در معماري ايران قبل و بعد از اسلام را منكر شده و اعلام كرده است كه ايوان ستون‌دار باغ چهل‌ستون نخستين نمونه از اين‌گونه معماري است؛ درحالي‌كه در هزاره اول پيش از ميلاد در نوشيجان تپه، گودين تپه و در تخت‌ جمشيد و آپادانا، ايوان‌ها و تالار‌هاي ستون‌دار پيش از اين احداث شده‌اند.

در بخش ديگري از كتاب معرفی مسيرهای گردشگری گفته شده كه‌ ميمند منطقه‌اي مستقل و نيمه‌ خشک در انتهاي دره‌اي در منتهي‌ اليه جنوب كوه‌هاي مركزي ايران است؛ درحالي‌كه بايد از آنها پرسيد مگر ميمند كرمان منطقه‌اي خود مختار يا مستقل است كه در صفحه ۲۸ كتاب از آن با عنوان منطقه مستقل نام برده شده است؟ به سازه‌های صخره‌ای ميمند نيز معماري دستكند مي‌گويند نه غارهاي قابل سكونت كه در اين كتاب با اين عنوان از معماري ميمند سخن گفته‌اند.

رودخانه‌اي كه در شوش است نيز رود شائور نام دارد نه رود شاپور كه در صفحه ۲۸ كتاب آمده است. نويسندگان همچنين مكان ذخيره‌گاه‌هاي زيستكره ارسباران(آذربايجان شرقي)، درياچه اروميه(آذربايجان غربيگلستان (گلستان) و ارژن (فارس) را در ارتفاعات قفقاز ايران ذكر كرده‌اند؛ در حالیكه قفقاز خارج از مرزهاي ايران امروزي است و بيش از يك هزار كيلومتر بين قفقاز و شيراز در استان فارس فاصله است. در صفحه ۶۵ كتاب نيز در بخش گشت‌هاي يك روزه، شهر شيراز را استان شيراز معرفي كرده‌اند!؟

آيا اين حجم از اشتباه‌هاي فاحش و بسياري اشتباه‌هاي ديگر كه در اين مقال نمي‌گنجد، زيبنده كتابي است كه به‌عنوان مرجع درس شناسايي مسيرهاي گردشگري براي مديران فني و راهنمايان گردشگري تدريس مي‌شود؟ سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري كشور داراي يكي از بزرگ‌ترين پژوهشگاه‌هاي علمي با چندين پژوهشكده ازجمله پژوهشكده گردشگري است كه بهتر بود اين كتاب پيش از معرفي به‌عنوان منبع اصلي دروس گردشگري از سوي پژوهشگاه مورد بررسي قرار مي‌گرفت؟

اشتراک:

8 دیدگاه

  1. بهترین آتلیه های شرق تهران در

    خیلی خوب بود
    اصلا نمیدونیتم تو ارمنستان هم جورجیا داریم 🙂
    ممنون

نظر خود را بیان کنید